آنچه در این کتاب آمده در حقیقت نقد و بررسى گوشه‌اى از تاریخ عقاید و اندیشه‌هاى بشرى است. موضوع اصلى بحث این کتاب، یعنى اثبات یا انکار خدا، قطعاً حساس‌ترین و شورانگیزترین موضوعى است که از فجر تاریخ تاکنون اندیشه‌ها را به خود مشغول داشته است. استاد شهید مطهری در این کتاب به طرح علل و عوامل گرایش به مادیگرى مى‌پردازند و مشخصاً از این عوامل به عنوان مهمترین آن‌ها نام مى‌برند: نارسایى مفاهیم دینى کلیسا، نارسایى مفاهیم فلسفى غرب، نارسایى مفاهیم اجتماعى و سیاسى، نقص روش‌هاى تبلیغى، نامساعد بودن جوّ اخلاقى و اجتماعى. در بخش پایانى کتاب چند راه براى مبارزه با گرایش به مادیگرى از طرف استاد شهید پیشنهاد شده است که عبارتند از: عرضه کردن یک مکتب الهی که بتواند پاسخگوی نیازهای فکری اندیشمندان باشد و ابتناء حقوق سیاسى و اجتماعى بر این مکتب الهى، مبارزه با هرج و مرج تبلیغى و اظهار نظر افراد غیرمتخصص، فراهم کردن محیط مساعد اخلاقى و اجتماعى و هماهنگى آن با مفاهیم متعالى معنوى، بازگردانیدن حماسه به مفاهیم اسلامى